Profilaktyka nowotworowa: jak zmniejszyć ryzyko raka
Liczba zachorowań na raka rośnie z roku na rok. Statystyki są nieubłagane – według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), w 2022 roku na raka zachorowało około 20 milionów osób na całym świecie. Prognozy na 2045 rok są jeszcze bardziej niepokojące: szacuje się, że liczba chorych na raka przekroczy 30 milionów. Każdego roku na skutek tej choroby umiera około 10 milionów ludzi. W Polsce każdego roku diagnozowanych jest ponad 170 tysięcy nowych przypadków, a prognozy na przyszłość także nie napawają optymizmem. Czy musimy biernie czekać na diagnozę? Czy naprawdę nie mamy wpływu na nasze zdrowie? Odpowiedź brzmi: TAK, mamy wpływ! To, jak żyjemy, co jemy i jak dbamy o siebie, może znacząco zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka.
Profilaktyka nowotworowa – skuteczna droga do zdrowia
Specjaliści zgodnie twierdzą, że profilaktyka nowotworowa jest jednym z najskuteczniejszych sposobów na zmniejszenie ryzyka zachorowania na raka. Zdrowy styl życia – regularna aktywność fizyczna, zbilansowana dieta, unikanie palenia i nadmiernego spożycia alkoholu – to nasza codzienna odpowiedzialność. Nie czekaj na cud, tylko działaj.
W ostatni czwartek października 2024 roku zakończył się program profilaktyki nowotworowej „Planuję Długie Życie bez Raka”, realizowany przez Fundację „W drodze po zdrowie” w Centrum Usług Społecznych Gminy Wiązowna. Program ten miał na celu szerzenie wiedzy i zwiększenie świadomości na temat profilaktyki nowotworowej, promując zdrowy styl życia jako kluczowy element w prewencji chorób nowotworowych. Więcej informacji na temat profilaktyki nowotworowej można znaleźć na stronie: Mój wybór, to życie bez raka.

Jak zmniejszyć ryzyko raka? Ucz się od uczestników programu
Program profilaktyki nowotworowej nie tylko dostarczył uczestnikom wiedzy, ale także praktycznych narzędzi, które mogą pomóc w zapobieganiu chorobie.
Jedna z uczestniczek programu powiedziała: „Zaczęłam chodzić na kijki, unikam smażonych potraw i staram się jeść więcej warzyw.” Inny uczestnik zauważył: „Regularnie piję wodę, jem posiłki co cztery godziny, są one teraz znacznie zdrowsze. I nie podjadam między nimi.” Jeszcze inna osoba dodała: „Zrozumiałem, że można się najeść nie tylko mięsem, ale również warzywami, i że zdrowe jedzenie to zdrowe życie.”
Takie nawyki mogą przyczynić się do lepszego zdrowia i zmniejszenia ryzyka chorób przewlekłych, w tym nowotworowych.
Jeśli chcesz poznać konkretne kroki, jak zacząć wdrażać zdrowe nawyki w życie, zapoznaj się z naszymi praktycznymi wskazówkami dotyczącymi zdrowego stylu życia.
Profilaktyka nowotworowa – dlaczego warto działać już dziś?
Nie czekaj na „idealny moment”, aby zacząć dbać o swoje zdrowie. Każdy dzień to szansa, by zrobić coś dla siebie. Dlaczego więc często odkładamy zdrowe nawyki na później? Badania pokazują, że aż 30–50% przypadków nowotworów można by uniknąć dzięki odpowiedniej profilaktyce. Zrób pierwszy krok w stronę zdrowia już teraz – zmień nawyki żywieniowe i zacznij dbać o siebie, bo zdrowie to Twoja najcenniejsza inwestycja.
Dowiedz się, jak krok po kroku zacząć zmieniać swoje nawyki i zadbać o zdrowie – sprawdź nasze praktyczne porady na zdrowy styl życia.
„Nie sądziłam, że sposób żywienia ma aż taki wpływ na choroby nowotworowe. Zawsze myślałam, że główną rolę odgrywają geny, alkohol czy nikotyna” – mówi jedna z uczestniczek programu. Inna osoba zauważyła: „Zaskoczyła mnie liczba nowotworów wywołanych niezdrowym stylem życia. To naprawdę otworzyło mi oczy.”

Po zakończeniu programu uczestnicy zostali zapytani, które aspekty profilaktyki są dla nich najważniejsze. Ich odpowiedzi odzwierciedlają istotę zdrowego stylu życia oraz podkreślają kluczowe obszary, na które warto zwrócić uwagę:
- „Zdrowy styl życia: dieta, sen, relaks, aktywność fizyczna oraz profilaktyczne badania.”
- „Regularne badania profilaktyczne i prowadzenie zdrowego stylu życia.”
Statystyki, które motywują do działania
Według danych WHO zdrowy styl życia może znacząco obniżyć ryzyko wielu nowotworów. Badania pokazują, że osoby spożywające przynajmniej pięć porcji warzyw i owoców dziennie mają o 20–30% mniejsze ryzyko zachorowania na raka jamy ustnej, gardła oraz żołądka. Co więcej, ograniczenie spożycia czerwonego mięsa oraz całkowita eliminacja przetworzonego mięsa z diety mogą zmniejszyć ryzyko raka jelita grubego nawet o 18%. Pomyśl – może warto zainwestować czas w zmianę nawyków, które pozwolą Ci cieszyć się zdrowiem przez wiele lat?
Jak zdrowy styl życia wspiera profilaktykę nowotworową?
Dieta to nie wszystko. Równie istotna jest aktywność fizyczna. WHO zaleca co najmniej 150 minut umiarkowanej aktywności fizycznej tygodniowo dla osób dorosłych. Regularny ruch wspomaga metabolizm, wzmacnia układ odpornościowy i pomaga utrzymać prawidłową masę ciała – a otyłość jest jednym z głównych czynników ryzyka 13 rodzajów nowotworów, w tym raka jelita grubego, trzustki, endometrium czy piersi (po menopauzie). Dlaczego więc nie zacząć już teraz? Może warto zapisać się na zajęcia fitness, pójść na spacer lub wybrać rower zamiast samochodu?
Uczestnicy programu podkreślają, że zwiększenie aktywności fizycznej przyniosło pozytywne efekty, takie jak regularne spacery, pływanie, chodzenie na siłownię czy nordic walking. Te zmiany stały się częścią ich codziennego życia, przyczyniając się do poprawy zdrowia i samopoczucia. Jak mówią, nawet drobne zmiany dają pozytywne rezultaty.
Oto co mówią po zakończeniu programu:
„Uświadomiłam sobie, jak ważne jest, by walczyć o siebie – nie tylko dla siebie, ale i dla rodziny. Program daje motywację do działania i pokazuje, że zdrowa dieta może być smaczna i prosta.”
„Warsztaty kulinarne pokazały mi, że zdrowe jedzenie może być naprawdę smaczne. Różnorodność osób w grupie pozwala spojrzeć na siebie z nowej perspektywy.”
„Program motywuje do wprowadzania zmian. Daje wiedzę, świadomość i siłę do działania.”
Zmiana nawyków żywieniowych oraz zwiększenie aktywności fizycznej to tylko część zaleceń, które są w pełni zgodne z wytycznymi zawartymi w Europejskim kodeksie walki z rakiem.
Podsumowanie – działaj dla zdrowia
Nie musisz czekać na kolejny program profilaktyki nowotworowej, aby zacząć dbać o siebie. Pamiętaj, że Twoje zdrowie jest w Twoich rękach. Profilaktyka nowotworowa to nie tylko hasło – to konkretne działania, które możesz wdrożyć już dziś. Każdy z nas ma wpływ na swoje zdrowie i może zmniejszyć ryzyko choroby, podejmując proste, ale skuteczne kroki.
Czy naprawdę chcesz czekać, aż będzie za późno? Zmniejszenie ryzyka zachorowania na raka nie wymaga drastycznych zmian – czasem wystarczą małe kroki, które każdego dnia będą Cię przybliżać do zdrowszego, pełniejszego życia.
Bibliografia:
- Didkowska J.A. i in., Nowotwory złośliwe w Polsce 2021, Krajowy Rejestr Nowotworów, Warszawa 2023.
- World Health Organization (WHO), Global Cancer Observatory, https://gco.iarc.who.int/en, dostęp online 05.11.2024.
- World Cancer Research Fund International, Cancer Prevention Recommendations, https://www.wcrf.org/diet-activity-and-cancer/cancer-prevention-recommendations/, dostęp online 05.11.2024.
Zadanie dofinansowane ze środków z budżetu Województwa Mazowieckiego
dr n. chem. Jola Flejszar-Olszewska, dietetyk kliniczny, Fundacja „W drodze po zdrowie”
